پنجشنبه, ۷ آبان ۱۴۰۵ /
پاکستان؛ برنده خاموش تنش‌های ایران و آمریکا / از «ژنرال منیر» تا «دیپلمات امنیتی خلیج فارس» یادداشت تحلیلی – مهدی حساکره در حالی که تمام تمرکز رسانه‌ها و افکار عمومی جهان معطوف به رویارویی و تنش‌های مستمر میان ایران و ایالات متحده است، در گوشه‌ای دیگر از منطقه، بازیگری با چراغ‌خاموش در حال درو کردن […]
یادداشت تحلیلی – مهدی حساکره
در حالی که تمام تمرکز رسانه‌ها و افکار عمومی جهان معطوف به رویارویی و تنش‌های مستمر میان ایران و ایالات متحده است، در گوشه‌ای دیگر از منطقه، بازیگری با چراغ‌خاموش در حال درو کردن منافع حاصل از این نزاع است: پاکستان.
تحولات اخیر نشان می‌دهد که اگرچه بحران‌های مرزی و داخلی از «عاصم منیر» چهره یک فرمانده و مارشال سخت‌گیر ساخت، اما تشدید معادلات امنیتی میان تهران و واشنگتن، از او یک «دیپلمات برجسته و پرنفوذ» تراشیده است.
۱. معماری یک برند جدید؛ از میدان نبرد تا میز دیپلماسی: ژنرال عاصم منیر با درک درست از «هراس امنیتی» حاکم بر منطقه، توانسته است هویت ارتش پاکستان را از یک نیروی متمرکز بر تنش‌های سنتی (نظیر هند)، به یک «پیمانکار بین‌المللی امنیت» تغییر دهد. او دریافته که در فضای پرالتهاب خاورمیانه، «تولید امنیت» پرطرفدارترین و سودآورترین کالای استراتژیک است.
۲. کوچ امنیتی شیوخ خلیج فارس به سمت اسلام‌آباد
عقد قراردادهای جدید امنیتی و دفاعی پاکستان نه‌تنها با عربستان سعودی، بلکه با کویت و بحرین، نشان‌دهنده یک چرخش بزرگ در دکترین دفاعی کشورهای حاشیه خلیج فارس است: کاهش اعتماد به چتر حمایتی غرب: کشورهای عربی به این نتیجه رسیده‌اند که اتکای مطلق به آمریکا در برابر تهدیدات نوظهور کافی نیست.
انتخاب پاکستان به عنوان ضامن بی‌خطر: ارتش پاکستان به‌عنوان تنها قدرت هسته‌ای جهان اسلام، نیرویی زبده و در عین حال همسایه است که حضورش در کشورهای عربی، برخلاف حضور نیروهای غربی، حساسیت‌های شدید ایدئولوژیک یا منطقه‌ای ایجاد نمی‌کند.
۳. تبدیل تنش‌های منطقه‌ای به تنفس‌گاه اقتصادی: پاکستان که تا دیروز با بحران‌های شدید اقتصادی و بدهی‌های خارجی دست‌پنجه نرم می‌کرد، اکنون توانسته از طریق این تسلیم و تحویل خدمات امنیتی، جلب سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری و دریافت وام‌های ترجیحی از کشورهای عربی را تضمین کند. در واقع، اسلام‌آباد هزینه‌های تقابل ایران و آمریکا را به «سرمایه ثبات اقتصادی» خود تبدیل کرده است.
جمع‌بندی:
در شطرنج پیچیده خاورمیانه، همیشه برنده کسی نیست که مستقیم وارد نبرد می‌شود یا شلیک می‌کند؛ گاهی برنده واقعی بازیگری است که در خلاء قدرت حاصل از جنگ، صندلی «تأمین‌کننده امنیت» را اشغال می‌کند.
پاکستان به رهبری عاصم منیر نشان داد که چگونه می‌توان از دل آتش تنش‌های منطقه، برای خود عمق استراتژیک، ثبات اقتصادی و پرستیژ دیپلماتیک خلق کرد؛ پدیده‌ای که اسلام‌آباد را به برنده اصلی و خاموش این معادلات تبدیل کرده است.
